[ المقصد الثانى ] ( فى الظن ) مقصد ثانى پيرامون دستورالعملهاى ظن و امارات ظنيه است : هرگاه انسان مكلف از طريقى از طرق آتيه به حكمى از احكام شرعيه ظن پيدا كرد فى المثل از راه خبر ثقه به وجوب جمعه گمان پيدا كرد آيا مجاز است به اين مظنه عمل كند يا خير ؟ در رابطه با ظن به احكام در دو مقام بحث مىشود : مقام اوّل : امكان التعبد بالظن مقام دوّم : وقوع التعبد بالظن امّا مقام امكان : آيا تعبد به خبر واحد ممكن است يا محال ؟ به عبارت ديگر : آيا شارع مقدّس مىتواند بندگانش را در برابر ظنون متعبّد سازد يا خير ؟ به عبارت سوّم : آيا امارات ظنيه همانند قطع در حق ما حجت و واجب الاتباع هستند يا خير ؟ منظور از تعبد يعنى اينكه : بنده وقتى مىخواهد عملى را بر اساس اماره انجام دهد بتواند به خداوند استناد دهد و بگويد چون مولى دستور داده من انجام مىدهم و مقام عبوديت و ربوبيت اقتضا دارد كه متعبد به اين عمل شوم چه آن عمل تعبدى باشد و چه توصلى . و منظور از امكان و امتناع عبارتست از اينكه : بر اين تعبد تالى فاسدى مترتب نشود يا بشود ممكن است يعنى تالى فاسد عقلى ندارد و ممتنع